Nagroda Nobla z fizyki 2019

08 października 2019
nagroda Nobla - miniatura

Tegorocznymi laureatami nagrody Nobla z dziedziny fizyki zostali Kanadyjczyk James Peebles za „teoretyczne odkrycia w kosmologii fizycznej” (połowa nagrody) oraz Szwajcarzy Michel Mayor i Didier Queloz za „odkrycie egzoplanety orbitującej wokół gwiazdy typu słonecznego” (druga połowa nagrody).

Czytaj całość


Nagroda Nobla z fizyki 2018

02 października 2018
nagroda Nobla - miniatura

Tegorocznymi laureatami nagrody Nobla z dziedziny fizyki zostali Amerykanin Arthur Ashkin (połowa nagrody) oraz Francuz Gérard Mourou i Kanadyjka Donna Strickland (druga połowa nagrody) za „przełomowe osiągnięcia w dziedzinie fizyki laserów”.

Czytaj całość


Nagroda Nobla z fizyki 2017

03 października 2017
nagroda Nobla - miniatura

Tegorocznymi laureatami nagrody Nobla z dziedziny fizyki zostali Niemiec Rainer Weiss (połowa nagrody) oraz Amerykanie Barry Barish i Kip Thorne (druga połowa nagrody) za „decydujący wkład w konstrukcję detektora fal grawitacyjnych LIGO oraz obserwację fal grawitacyjnych”.

Czytaj całość


Twierdzenie Steinera

10 sierpnia 2017
walec i dwie osie jego obrotu - przykład zastosowania twierdzenie Steinera

Gdy chcemy obliczyć moment bezwładności ciała rozciągłego względem pewnej osi obrotu możemy skorzystać ze wzoru $I = \displaystyle\int r^2 \hspace{.05cm} \rm dm$. Jeżeli znamy jednak moment bezwładności tego ciała względem osi równoległej do danej osi i przechodzącej przez środek jego masy możemy to zrobić o wiele łatwiej korzystając z twierdzenia Steinera. Treść tego twierdzenia, sformułowanego przez szwajcarskiego matematyka Jakoba Steinera (1796 – 1863), brzmi następująco:

Czytaj całość


Moment bezwładności

05 sierpnia 2017
moment bezwładności wybranych ciał stałych - rysunek schematyczny - moment bezwładności, twierdzenie Steinera

Moment bezwładności, oznaczany literą I, to wielkość fizyczna charakterystyczna dla ruchu obrotowego ciała. Wielkość ta przyjmuje stałą wartość dla danego ciała i określonej osi jego obrotu. Wartość momentu bezwładności zależy od masy ciała, położenia osi obrotu, wokół której obraca się ciało oraz od rozkładu (rozmieszczenia) jego masy. Można więc napisać, że moment bezwładności ciała informuje nas o tym, jak rozłożona jest masa obracającego się ciała wokół ustalonej osi jego obrotu. Im większa wartość momentu bezwładności, tym trudniej jest wprawić albo zmienić ruch obrotowy danego ciała (np. zmniejszyć lub zwiększyć jego prędkość kątową).

Czytaj całość


Ruch obrotowy – opis

01 sierpnia 2017
położenie i przemieszczenie kątowe ciała - rysunek schematyczny - ruch obrotowy - opis

Ruch opon samochodowych, kół zębatych czy wskazówek zegara na tarczy zegarowej to przykłady ruchu obrotowego. Ruch obrotowy dowolnego ciała zachodzi wokół pewnej osi nazywanej osią obrotu. Gdy położenie osi obrotu nie ulega zmianie w czasie (jak w przypadku ruchu wskazówek zegara) mówimy wówczas o ruchu obrotowym wokół stałej osi obrotu. W przeciwnym razie tj. gdy oś obrotu zmienia swoje położenie, mówimy o ruchu wokół zmiennej osi obrotu (jak w przypadku opon samochodowych). W artykule tym omówimy podstawowe wielkości fizyczne opisujące ruch obrotowy bryły sztywnej tj. ciała, którego kształt nie ulega zmianie podczas obrotów.

Czytaj całość